25 Đề thi HSG cấp Trường môn Văn 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn

DeThi.edu.vn

25 Đề thi HSG cấp Trường môn Văn 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
ĐỀ SỐ 1
SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG THPT BÌNH CHIỂU

KÌ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG
MÔN NGỮ VĂN 11
Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian phát đề)

Đọc truyện ngắn sau và thực hiện các yêu cầu:
BÀI HÁT CŨ BÂY GIỜ AI HÁT NỮA
Những đứa trẻ hát đồng ca đi tới
Đi chưa hết những cơn mưa hoang đường.
LÊ BI
Bác thợ cắt tóc vít đầu tôi xuống, nhát gừng:
- Nhìn gì... Người điên đấy mà... Ngồi yên nào... Thế... Tôi lấy ráy đây này... khéo mà điếc.
Tôi chưa kịp nhìn. Chỉ nghe. Người điên mà hát hay thế. Như đã qua nhạc viện. Cái cách nhả tiếng
ấy... Dâng hiến. Mê đắm. Nếu là chim tôi sẽ là loài bồ câu trắng... Nếu là hoa tôi sẽ là một đóa hướng
dương1 ... Một bài hát cũ. Nếu là tôi tôi sẽ không hát thế bây giờ. Đơn giản vì tôi chỉ muốn được là tôi....
Là mây theo làn gió tôi bay khắp trời... là người xin một lần khi nằm xuống cùng anh em đứng lên phất
cao ngọn cờ. Thường khi hát những câu thế này trên sân khấu thoạt tiên ca sĩ sẽ dang rộng hai tay, xong
thu lại áp trước ngực, đầu ngẩng, mắt ngước nhìn mông lung. Trên ấy thì có quỷ gì, toàn thiêu thân mê
đèn… Là người xin một lần khi nằm xuống…nhìn anh em đứng lên phất cao ngọn cờ. Phố vắng teo và
nắng. Người điên hát mê man.
Trả tiền xong, tôi nhìn theo mấy đứa nhỏ không biết từ cái ngõ nào túa ra đang hò nhau chạy sang
đường. Nếu bác già cắt tóc không nói trước thì khéo tôi sẽ nghĩ là chúng chạy đi xem một đoàn làm phim
nào đó đang thực hiện một cảnh quay. Bên ấy, dưới một gốc lim già, có một người đàn bà đang đứng.
Hệt như tôi đã hình dung. Hai bàn tay chắp lại nâng ngang ngực, vai hơi rướn lên, người đàn bà bắt qua
một giai điệu khác, rất quen: Cuộc đời vẫn đẹp sao tình yêu vẫn đẹp sao. Dù đạn bom man rợ thét gào...
Gương mặt tái nhợt, mắt to và vẫn còn đen dưới một vòng cung lông mày tỉa rất mảnh không hề có ánh
nhìn dài dại. Chỉ hơi lạc mốt. Đàn bà bây giờ thích lông mày lá đề. Mẹ tôi ngày xưa tỉa lông mày nhỏ tí
mà giờ kẻ thật đậm, đậm gần như lông mày em gái tôi. Tuy thế cái vẻ lạc mốt của người điên lại tạo cho
chị ta một vẻ tách biệt. Trông không giống người ngớ ngẩn. Nếu im lặng, người ta sẽ không dám quấy
rầy vì cảm giác chị ta đang để mình bị cuốn hút bởi một ý nghĩ nào đấy. Trang phục của người đàn bà là
thứ trang phục ưa thích của các bà các cô một thời: dép nhựa quai hậu bạc bụi, áo bộ đội có túi ngực, cầu
vai, thắt eo, như được cắt may cẩn thận chứ không phải đó cấp phát, dù rằng chị mặc trông có hơi rộng.
Bác già nhìn theo tôi, buông sống:
- Văn công đấy. Văn công ngày xưa đấy. Nghe bảo đã từng hát hẳn ở Nhà Hát Lớn cơ đấy.
[…]
Đúng một năm sau tôi mới gặp lại người đàn bà điên. Chị vẫn thế. Đôi mắt. Hàng lông mày.
Trang phục. Tiếng hát lảnh lót. Buổi chiều. Nắng trắng cả mắt. Ve kêu điên dại. Thỉnh thoảng lắm gió
mới phẩy một vệt dài trên vòm cây, không đủ sức rứt rụng một chiếc lá đã héo nào. Người đàn bà đứng

DeThi.edu.vn

25 Đề thi HSG cấp Trường môn Văn 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
hát. Đơn độc. Mê man. Mái tóc không hề xơ xác vì bệnh tật tết thành hai bím thả ngang ngực đột nhiên
văng mạnh ra sau vai khi chị hất cao đầu: Từng đôi chim bay đi tiếng ca rộn ràng. Cánh chim xao
xuyến... Không có một đứa trẻ nào tò mò đứng nhìn. Thành phố lịm đi trong hơi nóng. Mấy bác xích lô
nằm chỏng quèo. Bà hàng quà vặt sụp nón lim dim. Thỉnh thoảng một chiếc xe máy vèo qua. Người đàn
bà đứng hát, lưng áo quân phục sẫm lại vì mồ hôi... Gửi lời chim yêu thương tới miền Nam quê hương...
nhắn rằng ta ngày đêm mong nhớ... ước mơ những mùa xuân... Tôi ngạc nhiên thấy mình bồi hồi. Thằng
bạn thân lớp trưởng ngày xưa nghiêng đầu bên thùng đàn: ... Ước mơ những mùa xuân... bóng dáng tương
lai... đường ta đi lên xây đời trong hoa thơm... có mùa xuân nào đẹp bằng...
Nó đi Campuchia. Rồi về chết giữa Hà Nội. Cả lớp cũ tụ tập trước cửa nhà xác Quân y viện 108.
Nó là đứa đầu tiên... […]
Nó chết rồi, thằng em nó đến nhà đưa tôi bức thư nó không gửi khi sống. “Đơn vị mang về. Anh
Thắng ơi, vì em mà anh Việt chết". Thắng em nó khóc hủ hụ trong lúc tôi đọc thư. "...Tao đâu có muốn
tình nguyện. Nhưng mày nghĩ mà xem. Chiến tranh đâu có thế chấm dứt trong vài ba tháng. Chúng mình
mười chín tuổi mà đã hai lần đi sơ tán. Trong có mười năm đi học. Thằng Tuấn em tao kém tao với mày
có một lớp. Tao không đi thì nó sẽ phải đi...". Thằng Tuấn khóc mãi rồi cũng phải im. Nó nói lạnh lẽo:
“Nhà em cứ tưởng anh ấy định phấn đấu rồi về học lại sau dễ phân công công tác. Chẳng ai can. Anh ấy
là con cả, là cháu đích tôn. Giờ thì em phải sống thay anh ấy. Em sẽ suốt đời không phải là em”. […]
Về nhà tôi gặp đứa em gái đang ngồi với bạn. Nó kém tôi đúng mười tuổi. Sau 72, bố tôi từ Quảng
Trị ra, mẹ mới có nó. Giờ nó sắp xong Đại học Ngoại ngữ, khoa Anh. Nó mê Bee Gees, Take That...
Nghe tôi buồn mồm ké chuyện, nó khó chịu: "Anh di xem người điên đấy à?”. Cô bé bạn nó rụt rè: "Anh
nhìn thấy cô ấy ở phố nào? Để em về bảo nhà cô ấy đi tìm. Cô ấy cùng ngõ với em đấy. Giọng cô bé thấp
xuống: “Cô ấy trước là dân trường em hồi phố thông. Đi chiến trường mãi. Sốt rét với suy nhược gần chết
mới được đưa ra. Năm nào khai giảng ôn lại truyền thống của trường tên cô ấy cũng được nhắc. Nghe bảo
bộ đội mình ngày xưa quý cô ấy lắm. Có ấy chỉ bị điên vào mùa hè thôi. Còn thì bình thường hát vẫn hay,
với lại đan rất đẹp. Cả ngõ em trước là của nhà cô ấy hết. Giờ ông bà nhà cô ấy chết rồi. Nhà cũng chỉ giữ
được có ba phòng mà người thì một đống".
Em gái tôi trề môi:
- Trường mày thành tích dày nhỉ? Hết Sihanuc lại tới Xuphanuvong, rồi bây giờ lại thêm ca sĩ điên
đi từ trong trường ra. Tao hãi giọng các bà ngày xưa lắm. Chát cả óc.
- Nó dang hai tay, mắt nhắm tịt, rống: Trông lên Trường Sơn kìa gió đã nổi... Trông ra biển Đông
kìa sóng đang gầm... Xong mở choàng mắt, cười ré lên, tự bình: "Lên cao thất thanh xuống trầm mất
hút". Nhìn con em nhơn nhơn với cái đầu tỉa vuốt gôm đâm xuôi đâm ngược, tôi chỉ muốn tát cho một
cái. Đâm mến cô bạn của nó. Cô bé thật hiền, phản đối mà như ngượng nghịu:
- Đừng hòng. Giọng ấy phải học mới hát được chứ không phải cứ đi thi phường ca quận ca thăng
mà thành ca sĩ đâu. Mới lại cô ấy chỉ hát những bài ngày xưa khi phát bệnh thôi. Thứ hai nào đài cũng
phát toàn những bài ấy đấy. Ông tớ chẳng bỏ qua buổi nào. Chương trình “Những bài hát không thể nào
quên”. Bảy rưỡi. Buổi sáng. […]
(Lê Minh Hà, Truyện ngắn nhà văn nữ đặc sắc từ 1986 đến nay, NXB Phụ nữ)
Câu 1 (8,0 điểm)
Trong câu chuyện trên có lời bài hát Tự nguyện (Trương Quốc Khánh): Nếu là chim tôi sẽ là loài

DeThi.edu.vn

25 Đề thi HSG cấp Trường môn Văn 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
bồ câu trắng... Nếu là hoa tôi sẽ là một đóa hướng dương ... Nhưng nhân vật tôi cũng cho rằng: Nếu là
tôi, tôi sẽ không hát thế bây giờ. Đơn giản vì tôi chỉ muốn được là tôi....
Là một người trẻ, bạn sẽ chọn những cái Nếu là… khác hay tôi vẫn là chính tôi? Hãy viết bài văn
nghị luận trình bày suy nghĩ của em.
Câu 2 (12,0 điểm)
Hãy viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá chủ đề và những nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của
truyện ngắn Bài hát cũ bây giờ ai hát nữa. Từ đó bàn luận về mối quan hệ giữa văn học và hiện thực.
…Hết…
Họ và tên thí sinh:…………………………… Số báo danh:……………………

DeThi.edu.vn

25 Đề thi HSG cấp Trường môn Văn 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
ĐÁP ÁN – BIỂU ĐIỂM
Câu

1

Nội dung
Bài Nghị luận xã hội
a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận
Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài. Mở bài nêu được vấn đề, thân bài
triển khai được vấn đề, kết bài kết luận được vấn đề.
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận; triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm;
vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; rút ra bài
học nhận thức và hành động.
Học sinh có thể đưa ra quan điểm riêng về cái tôi. Bài viết này cần được viết với tâm
thế của người trong cuộc, xuất phát từ cái nhìn cá nhân, nói từ mình và cho mình. Sau
đây là gợi ý cho một hướng giải quyết đề bài:
- Giải thích vấn đề nghị luận (0,5):
+ Lời bài hát Nếu là…: là những điều mong muốn, khao khát trở thành.
+ Tôi là tôi với những giá trị tốt đẹp, tích cực, phù hợp với dòng chảy thời đại; cái tôi
đích thực là ta, không lẫn vào ai, phù hợp với sở nguyện của bản thân,…  Ý thức được
giá trị bản thân, hoặc cái tôi bản thân mong muốn trở thành.
- Trình bày được hệ thống luận điểm thể hiện quan điểm của người viết. Dưới đây là
một số gợi ý chung: Lí do của lựa chọn? Giá trị của những lựa chọn đó là gì? (4,0)
Chọn Nếu là…
Tôi vẫn là tôi
Kết hợp
- Khát khao, mong muốn - Ý thức được giá trị của
- Ý thức được giá trị hiện
hoàn thiện bản thân. Trở
bản thân, với những giá
tại của bản thân.
thành một phiên bản tốt
trị tốt đẹp, tích cực, phù
- Khát khao hoàn thiện,
hơn trong tương lai.
hợp với dòng chảy thời
làm cho cái tôi bản thân
đại.
trở nên đa dạng phong
- Có những ước mơ khát
vọng, giá trị hiến dâng
- Phải đích thực là ta,
phú. Góp thêm nhiều giá
trị khác nữa cho cuộc
cho đời. (bạn Việt- lớp
không lẫn vào ai, phù
trưởng của nhân vật tôi,
hợp với sở nguyện của
sống.
người ca sĩ “điên” những
bản thân vì: mỗi người
người tham gia kháng
đều là một bản ngã
chiến gìn giữ quê hương
riêng; những giá trị độc
đáo luôn là điều đáng
quý; chỉ khi là mình,
mới có thể hạnh phúc dài
- Giá trị của bản thân
không chỉ được bản thân
mà mọi người công nhận

DeThi.edu.vn

Điểm
8,0
1,0
6,0

25 Đề thi HSG cấp Trường môn Văn 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn

2

- Mở rộng, trao đổi với các ý kiến trái chiều hoặc các ý kiến khác để có cái nhìn toàn diện:
cái tôi không phải nhất thành bất biến mà được tạo dựng mỗi ngày trong suốt hành trình
cuộc sống hoặc giá trị của bản thân không phải chỉ là những ước mơ, mong chờ từ bên
ngoài mà không ý thức được giá trị hiện tại của bản thân (1,0)
- Rút ra định hướng sống cho bản thân và thế hệ mình với tư cách là một công dân của thế
kỉ XXI: hành trình tìm mình là hành trình dài lâu, khó khăn và giàu ý nghĩa; hành trình
tìm mình phải gắn với hành trình tạo ra những giá trị của mình (0,5)
c. Sáng tạo: Có cách diễn đạt sáng tạo; thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ về vấn đề nghị
0,5
luận.
d. Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu.
0,5
Bài Nghị luận văn học
12,0
a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận
1,5
Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài. Mở bài nêu được vấn đề, thân bài
triển khai được vấn đề, kết bài kết luận được vấn đề.
b. Xác định đúng vấn đề; triển khai vấn đề thành các luận điểm; vận dụng tốt các phương 9,0
thức biểu đạt; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng.
* Phân tích, đánh giá chủ đề và những nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của truyện
ngắn: (7,0)
- Xác định và phân tích, đánh giá chủ đề:
+ Từ câu chuyện của nhân vật “người đàn bà điên”, thằng bạn thân lớp trưởng và câu
chuyện của cô em gái, truyện đã thể hiện sự đồng cảm, trân trọng của nhân vật “tôi” với
những con người, những số phận đã trải qua những năm tháng oanh liệt của một thời lịch
sử vẻ vang; đồng thời truyện cũng cho thấy sự đón nhận và đánh giá của người trẻ hiện
nay với những con người và văn hóa của một thời đã qua.
+ Chủ đề của truyện có nhiều nét đặc sắc như: tái hiện được câu chuyện của những mảnh
đời, số phận đang phải chịu những di chứng của chiến tranh, thậm chí hy sinh vì độc lập
của Tổ quốc những trên tất cả, đối với họ, những năm tháng đó là đẹp đẽ nhất, là một
phần không thể quên trong cuộc đời. Truyện cũng cho thấy những hậu quả của chiến
tranh, những mất mát, đau thương mà chiến tranh đã gây ra. Cho dù bao nhiêu năm đã trôi
qua nhưng nỗi đau vẫn còn đó, kí ức vẫn còn đó.
- Phân tích, đánh giá một số nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của truyện:
Một số gợi ý:
+ Đặc sắc trong cách tổ chức cốt truyện: cốt truyện được xây dựng khá đơn giản qua lời
kể của nhân vật 'tôi”. Các sự kiện được sắp xếp theo dòng thời gian nhưng vẫn lồng
ghép, đan xen giữa những câu chuyện của quá khứ và hiện tại một cách khéo léo. Cốt
truyện thể hiện cái nhìn của người trẻ hiện nay với những chứng nhân của lịch sử.
+ Đặc sắc trong cách xây dựng nhân vật: nhân vật được xây dựng chủ yếu qua lời kể,
cái nhìn của nhân vật “tôi” về ngoại hình, hành động, tính cách, cách giao tiếp,... Một số
nhân vật không xuất hiện trực tiếp mà chỉ như những mảnh ghép qua câu chuyện của
người khác vẫn hiện lên với bức chân dung toàn diện về con người, tính cách, tài năng,
cuộc đời,... Cách xây dựng nhân vật giúp nhân vật có thể đi xuyên suốt tác phẩm mà vẫn
luôn tạo được sự hứng thú, tò mò của người đọc,...

DeThi.edu.vn

25 Đề thi HSG cấp Trường môn Văn 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
+ Đặc sắc trong cách lựa chọn ngôi kể và điểm nhìn
+ ...
 Bàn luận về mối quan hệ giữa văn học và hiện thực. (2,0)
- Bàn luận mối quan hệ giữa văn học và hiện thực:
+ Hiện thực đời sống là đề tài vô tận cho văn chương khai thác và phản ánh, là chất liệu vô
cùng phong phú sinh động cho nhà văn lựa chọn và sử dụng trong quá trình sáng tạo nghệ
thuật. Hiện thực chính là cái nôi nuôi dưỡng nhà văn, là mảnh đất nhà văn sống hình thành
cảm xúc. “Cuộc đời là nơi xuất phát cũng là nơi đi tới của văn học”, “Nhà văn là người thư
kí trung thành của thời đại". Bởi vậy văn học là cuốn “bách khoa toàn thư” về đời sống và
con người. Nhà văn lấy chất liệu là cuộc sống hiện thực, từ đó cung cấp cho con người
nhưng tri thức về xã hội, làm giàu vốn tri thức của con người.
+ Văn học và hiện thực có mối quan hệ biện chứng với nhau. Các câu chuyện về con
người, hiện tượng của đời sống được nhà văn khai thác, thể hiện trong tác phẩm. Ngược
lại, tác phẩm văn học giúp con người có cái nhìn toàn diện hơn về cuộc sống, từ đó hiểu
biết hơn về chính con người với thế giới tâm hồn, cảm xúc phức tạp và về cuộc sống đa
màu đa nhiệm qua cách nhìn, cách nghĩ của người sáng tác.
- Đánh giá, nhận xét:
+ Qua trải nghiệm của Lê Minh Hà và việc tự mình trải nghiệm tác phẩm, học sinh khẳng
định lại mối quan hệ mật thiết giữa hiện thực và văn học. Hiện thực là cái có trước, là cơ sở
để sản sinh ra văn học. Văn học ra đời để làm phong phú thêm đời sống và con người.
+ Nhà văn không ngừng trải nghiệm cuộc sống, gia tăng vốn sống để thu thập nguồn chất
liệu đắt giá sáng tạo nên tác phẩm. Người đọc tìm đến văn học để thấy được cách nhìn,
cách cảm của nhà văn về cuộc đời sống cũng đừng quên tự mình trải nghiệm cuộc sống.

DeThi.edu.vn

25 Đề thi HSG cấp Trường môn Văn 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
c. Sáng tạo: Có cách diễn đạt sáng tạo; thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ về vấn đề nghị 1,0
luận,...
d. Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu.
0,5
3. Biểu điểm:
 Điểm Giỏi (10 – 12): Đáp ứng tốt các yêu cầu trên. Kiến thức lí luận chắc, hiểu sâu
về vấn đề, trình bày được các ý sâu sắc và phong phú. Phân tích sâu, kĩ, có cảm xúc
các bài thơ, câu thơ phù hợp để nêu bật vấn đề. Có sáng tạo, cá tính trong hình thức
và nội dung bài làm. Bố cục rõ ràng, lập luận chặt chẽ, nêu bật luận đề, luận điểm;
diễn đạt trôi chảy, mạch lạc, có thể còn mắc vài lỗi nhỏ về diễn đạt, dùng từ.
 Điểm Khá (7 – 9): Đáp ứng khá các yêu cầu của đề. Hiểu vấn đề, chọn được một số
tác phẩm phù hợp để làm rõ vấn đề nhưng ý chưa phong phú, phân tích chưa thật
kĩ, văn chưa cảm xúc; bố cục hợp lý, lập luận tương đối chặt chẽ, có thể còn mắc
một số lỗi về chính tả, dùng từ, ngữ pháp.
 Điểm Trung bình (6): Đáp ứng cơ bản các yêu cầu của đề. Hiểu vấn đề nhưng ý
chưa sâu, chưa phong phú. Có chú ý nêu bật luận điểm nhưng phân tích tác phẩm
chưa sâu, chưa kĩ. Bố cục hợp lý, lập luận tương đối chặt chẽ, còn mắc một số lỗi
chính tả, dùng từ, ngữ pháp.
 Điểm Yếu (4 – 5): Bài làm ít ý, chưa chú ý làm rõ luận đề. Phân tích sơ sài, ít dẫn
chứng. Lập luận tạm được, còn mắc nhiều lỗi về dùng từ, chính tả, ngữ pháp.
 Điểm Kém (1 – 3): Chưa hiểu rõ yêu cầu của đề, sa vào việc phân tích chung về tác
phẩm; chọn và phân tích tác phẩm để chứng minh thiếu thuyết phục, bố cục không
hợp lý, diễn đạt còn hạn chế,…

Điểm 0: Bỏ giấy trắng.

DeThi.edu.vn

25 Đề thi HSG cấp Trường môn Văn 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
ĐỀ SỐ 2
TRƯỜNG THPT CHUYÊN LÊ QUÝ ĐÔN

ĐỀ THI  CHỌN HỌC SINH GIỎI
CÁC TRƯỜNG THPT CHUYÊN KHU VỰC
DUYÊN HẢI VÀ ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ
Môn: NGỮ VĂN KHỐI 11
Thời gian làm bài: 180 phút
(không kể thời gian phát  đề)

ĐỀ THI ĐỀ NGHỊ
(Đề thi có 01 trang)

Câu 1. (8,0 điểm)
Người Do Thái từng nói đại ý rằng: “ Dù bạn có là ốc sên đi chăng nữa, nếu có thể bò lên được đỉnh núi thì phong
cảnh bạn nhìn thấy cũng giống như thứ mà một con chim ưng nhìn thấy”.
Trình bày suy nghĩ của em về ý kiến trên.
Câu 2. (12,0 điểm)
Bàn về thơ ca, nhà thơ Tố Hữu từng nhận định: “Thơ là cái đó: Sự im lặng giữa các từ. Nếu người ta lắng nghe
cái im lặng đó, thì có những tiếng dội vang rất đa dạng và tinh tế (Lý luận văn học, Trần Đình Sử, tr168).
Bằng những hiểu biết về thơ, em hãy làm sáng tỏ nhận định trên.
——Hết——
  

DeThi.edu.vn

25 Đề thi HSG cấp Trường môn Văn 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
HƯỚNG DẪN CHẤM
Câu 1 (8,0 điểm)
* Kĩ năng: học sinh biết cách làm bài nghị luận xã hội; bài viết có bố cục rõ ràng, kết cấu chặt chẽ; diễn đạt mạch
lạc, có cảm xúc, sáng tạo, hạn chế tối đa các lỗi về chính tả, dùng từ, ngữ pháp.
* Kiến thức học sinh có thể bày tỏ quan điểm của mình theo những cách khác nhau nhưng cần rõ ràng , hợp lý,
chặt chẽ và thuyết phục. Về cơ bản, cần đạt được một số ý chính sau:
Giải thích (2,0 điểm)
– Học sinh giải thích được các hình ảnh:
+ Ốc sên: loài vật sống ở mặt đất, chỉ có thể di chuyển một cách chậm chạp, yếu đuối
+ Chim ưng: loài vật sống ở trên núi cao,có thể bay khắp nơi, nhanh nhẹn, mạnh mẽ
-> Xuất phát điểm khác nhau
+ “nếu có thể bò lên được đỉnh núi”: biết cố gắng nỗ lực không ngừng, vượt qua mọi trở ngại khách quan và hạn
chế của bản thân để chinh phục những đích đến tưởng chừng ngoài khả năng.
+ “phong cảnh nhìn thấy cũng giống như thứ mà một con chim ưng nhìn thấy”: kết quả con ốc sên nhận được khi
thành công là  xứng đáng và khi ấy giá trị của nó ngang bằng giá trị của một con chim ưng.
– Rút ra ý nghĩa: Câu nói có ý nghĩa sâu sắc, gửi gắm đến thông điệp: Xuất phát điểm chậm không có nghĩa là bạn
sẽ thiệt thòi hay thua kém. Nếu biết cố gắng và nỗ lực, phát huy hết khả năng, sức mạnh của bản thân cũng như
kiên trì bền bỉ thì bạn vẫn đạt được thành công như tất cả mọi người và giá trị của bạn sẽ được tôn vinh, trân trọng.
Đây cũng là lời động viên, khích lệ mọi người hãy tự tin, vượt qua những giới hạn của bản thân để thực hiện điều
mình mong muốn.
Bàn luận, chứng minh (4,0 điểm)
– Khẳng định tính đúng đắn của câu nói
+ Mỗi người sinh ra trên đời đều có những khởi đầu, những điểm xuất phát khác nhau: Có người nhanh nhẹn tháo
vát, có người chậm chạp vụng về;có người khỏe mạnh lành lặn, có người khiếm khuyết yếu đuối; có người giàu có
sung túc, có người thiếu thốn nghèo khổ… tuy nhiên, đời người là cả một chặng đường dài, nên xuất phát điểm chỉ
là yếu tố ban đầu trong rất nhiều yếu tố dẫn đến thành công.
+ Thái độ kiên trì và bền bỉ chính là chìa khóa để thực hiện ước mơ, chỉ cần con người không bỏ cuộc giữa chừng,
không chán nản hoặc buông xuôi thì kết quả nhận được sẽ xứng đáng với những gì họ dụng công.
+ Với những người còn hạn chế về năng lực hoặc hạn chế về điều kiện thực hiện mục tiêu thì sự tự tin và lòng lạc
quan là yếu tố quan trọng. Chính sự tự tin sẽ thúc đẩy, tiếp thêm sức mạnh và khích lệ con người.
+ Trong quá trình nỗ lực theo đuổi một mục đích, con người có thể nhận ra sức mạnh tiềm ẩn từ bên trong của
mình, có thể thực hiện được việc tưởng như quá sức, đó cũng là cơ hội để họ  thấy được giá trị và sức mạnh của
bản thân.
+ Mọi thành công mà con người đạt được bằng chính sự nỗ lực của mình đều cao quý đáng trân trọng như nhau.
– Học sinh lấy những dẫn chứng trong đời sống, trong văn học… để chứng minh.
Bài học nhân thức và hành động (2,0 điểm )
– Mỗi người (đặc biệt là tuổi trẻ) hãy dám trải nghiệm cuộc sống để tăng cường cho bản thân chất sống, vốn sống;
hãy phát huy hết năng lực của bản thân bằng cách sống hết mình với hiện tại, với những dự định của mình.
– Con người không nên tự ti với xuất phải điểm của mình mà phải luôn lấy đó làm mục tiêu để thay đổi và hướng
đến những điều tốt đẹp.
– Trong quá trình thực hiện ước mơ, theo đuổi đam mê, con người cũng cần biết phát huy điểm mạnh, khắc phục
điểm yếu để tự hoàn thiện mình.
Câu 2 (12,0 điểm)

DeThi.edu.vn

25 Đề thi HSG cấp Trường môn Văn 11 (Có đáp án) - DeThi.edu.vn
*  Kĩ năng:
Biết cách làm bài văn nghị luận về một vấn đề lí luận văn học, bố cục rõ ràng, vận dụng tốt các thao tác lập luận.
Biết cách chọn và phân tích dẫn chứng để làm sáng tỏ vấn đề nghị luận.
Bài viết mạch lạc, trong sáng, có cảm xúc, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp.
*  Kiến thức
Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:
Giới thiệu được vấn đề nghị luận (1,0 điểm)
Giải thích ý kiến (1,5 điểm)
– Thơ là một thể loại trữ tình, là sự thổ lộ một cách mãnh liệt những cảm xúc cá nhân của người nghệ sĩ.
– “Thơ là… sự im lặng giữa các từ”: Đề cập đến chất thơ của thơ. Thơ thường không bộc lộ ở những điều được
viết ra mà là ở những chỗ trống, những khoảng trắng, ở sự im lặng giữa các chữ các lời; đó là những điều được
cảm qua ý nghĩa ngoài lời chứ không phải ở ý nghĩa mặt chữ của câu thơ.
– “Nếu người ta lắng nghe cái im lặng đó”: Thái độ đồng cảm, biết phát hiện trong quá trình cảm thơ, tiếp nhận
thơ của người đọc.
– “tiếng dội vang rất đa dạng và tinh tế”: Đề cập đến giá trị của thơ ca. Thơ đọng lại trong lòng người đọc sự sâu
sắc về nội dung và sự tinh tế về hình thức thể hiện. Thơ còn để lại những thông điệp,  những dư âm, có những tác
động nhất định vào tâm hồn người đọc, đánh thức những tình cảm sâu kín nhân bản
-> Ý kiến của Tố Hữu đã chỉ ra được đặc trưng, bản chất của thơ ca.
Bàn luận về ý kiến (2,0 điểm)
Nhận định của Tố Hữu về thơ là một nhận định đúng đắn.
– Văn học nói chung và thơ ca nói riêng đều sử dụng ngôn từ nghệ thuật làm phương tiện biểu hiện. Ngôn
ngữ của thơ ca là ngôn ngữ đòi hỏi sự cô đọng hàm súc. Đôi khi chỉ là một hình ảnh thơ, một tứ thơ mà lại mở ra
nhiều ý nghĩa, nhiều cách hiểu khác nhau.
– Ngôn ngữ thơ còn là ngôn ngữ được chưng cất từ cảm xúc, được chắt chiu và gạn lọc, đó là ngôn ngữ đã đạt đến
độ tinh, vậy nên có sự đa dạng về mặt ý nghĩa cũng như cách hiểu.
– Một bài thơ có tiếng vang, là bài thơ thể hiện được những tình cảm sâu kín, nhân bản dưới hình thức thơ điêu
luyện, tinh tế. Để làm được điều đó, nghệ sĩ phải thật sự là một tấm lòng đôn hậu, nhân văn và phải có tài năng
nhấ