SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO T.T. HUẾ

ĐỀ KIỂM TRA CUỐI KÌ I, NĂM HỌC 2023- 2024

TRƯỜNG THPT HƯƠNG VINH

MÔN NGỮ VĂN, LỚP 10
Thời gian làm bài: 90 phút
( không kể thời gian giao đề)

MA TRẬN ĐỀ 100% TỰ LUẬN- NGỮ VĂN 10 - THỜI GIAN LÀM BÀI: 90 PHÚT

T
T

Kĩ
năng

1

Đọc

2

Viết

Nội dungkiến
thức/đơn vị kĩ năng
Truyện thần thoại

Viết văn bản nghị luận
thuyết phục người khác
từ bỏ một thói quen
Tỉ lệ điểm từng loại câu hỏi
Tổng % điểm

Nhận
biết

Mức độ nhận thức
Thông Vận
Vận
hiểu
dụng
dụng cao

Tổng
% điểm

3

3

1

1

60

1*

1*

1*

1*

40

30%

40%

20%

10%

70%

30%

100

BẢNG ĐẶC TẢ CÁC MỨC ĐỘ KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ ĐỊNH KÌ NGỮ VĂN 10
TT

Kĩ
Đơn vị
Mức độ đánh giá
Số câu hỏi theo mức độ nhận
năng kiến
thức
thức/
Vận
Nhận Thông Vận
Kĩ
dụng
biết
hiểu
dụng
năng
cao
1.
Nhận biết
4
4
1
1
Truyện - Nhận biết được không gian, thời
gian trong truyện thần thoại.
- Nhận biết được đặc điểm của cốt
truyện, câu chuyện, nhân vật trong
truyện thần thoại.
- Nhận biết được đề tài; các chi
tiết tiêu biểu, đặc trưng của truyện
thần thoại.
- Nhận biết được bối cảnh lịch sử
- văn hóa được thể hiện trong
truyện thần thoại.
Thông hiểu
- Tóm tắt được cốt truyện.
-Phân tích được những đặc điểm
của nhân vật; lí giải được vị trí,
vai trò, ý nghĩa của nhân vật trong
tác phẩm.

Tổng

3

Viết

-Chỉ ra được ý nghĩa, tác dụng của
đề tài, các chi tiết tiêu biểu, đặc
trưng của truyện thần thoại; lí giải
được mối quan hệ giữa đề tài, chi
tiết, câu chuyện và nhân vật trong
tính chỉnh thể của truyện thần
thoại.
-Xác định được chủ đề, tư tưởng,
thông điệp của văn bản; chỉ ra và
phân tích được những căn cứ để
xác định chủ đề của văn bản.
-Lí giải được tình cảm, thái độ của
người kể chuyện với nhân vật
trong truyện thần thoại.
- Phát hiện và lí giải các giá trị
đạo đức, văn hóa từ văn bản.
- Giải thích được ý nghĩa, tác
dụng của các biện pháp nghệ thuật
xây dựng nhân vật.
Vận dụng
- Rút ra được bài học về cách
nghĩ, cách ứng xử do văn bản gợi
ra.
- Nêu được ý nghĩa hay tác động
của tác phẩm đối với tình cảm,
quan niệm, cách nghĩ của bản thân
trước một vấn đề đặt ra trong đời
sống hoặc văn học.
Vận dụng cao:
Vận dụng những hiểu biết về bối
cảnh lịch sử - văn hoá được thể
hiện trong văn bản để lí giải ý
nghĩa, thông điệp của văn bản.
- Đánh giá được ý nghĩa, giá trị
của thông điệp, chi tiết, hình
tượng, … trong tác phẩm theo
quan niệm của cá nhân.
- Liên hệ để thấy một số điểm gần
gũi về nội dung giữa các tác phẩm
thần thoại thuộc những nền văn
học khác nhau.
Viết Nhận biết:
1*
bài
- Nêu được thói quen mang tính
luận
tiêu cực cần phải từ bỏ.
thuyết -Xác định rõ mục đích (khuyên
phục
người khác từ bỏ thói quen), đối
người tượng nghị luận (người/ những
khác từ người mang thói quen tiêu cực).
bỏ một - Đảm bảo cấu trúc, bố cục của
thói
một văn bản nghị luận

1*

1*

quen.

Tỉ lệ %
Tỉ lệ chung

Thông hiểu:
- Triển khai vấn đề nghị luận
thành những luận điểm phù hợp.
-Trình bày được những khía cạnh
mang tính tiêu cực, bất lợi của
thói quen; những lợi ích của việc
từ bỏ thói quen ấy.
- Kết hợp được lí lẽ và dẫn chứng
để tạo tính chặt chẽ, logic của mỗi
luận điểm
- Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ
pháp tiếng Việt
Vận dụng:
- Thể hiện được thái độ tôn trọng
với đối tượng thuyết phục.
- Có cách diễn đạt độc đáo, sáng
tạo, hợp logic
Vận dụng cao:
- Sử dụng kết hợp của phương
thức miêu tả, biểu cảm,… để tăng
sức thuyết phục cho lập luận.
- Thể hiện rõ quan điểm, cá tính
trong bài viết.
- Vận dụng hiệu quả những kiến
thức Tiếng Việt lớp 10 để tăng
tính thuyết phục, sức hấp dẫn cho
bài viết.
30%

40%
70%

20% 10%
30%

100%

SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO T.T. HUẾ
TRƯỜNG THPT HƯƠNG VINH
ĐỀ CHÍNH THỨC

KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ I, NĂM HỌC 2023-2024

MÔN: NGỮ VĂN, LỚP 10
Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian giao

đề)
(Đề gồm 02 trang)
Họ, tên thí sinh:…………………………………………… Số báo danh:……………………
I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)
Đọc văn bản sau: BẮT SỐNG CON HƯƠU SỪNG VÀNG Ở KÊRINI
Sau đó để trả đũa vì Hêraclex 1 làm cho mình sợ, Ơrixthê lại giao cho Hêraclex một
nhiệm vụ mới nữa: bắt sống con hươu cái ở vùng Kêrini. Con hươu này vốn của tiên nữ Tayghét
đem biếu nữ thần Artêmix2. Con hươu to bằng con bò mộng. Sừng nó bằng vàng. Bốn chị em nó,
nữ thần đã đem thắng vào một cỗ xe quý. Còn nó, nữ thần Artêmix cho xuống vùng rừng núi này
để trừng phạt những người trần thế vì đã phạm tội bất kính đối với mình, vị nữ thần Trinh tiết,
con của thần Dớt. Con hươu đã tàn phá mùa màng, vườn cây của nhân dân trong nhiều năm,
nhưng không ai dám trừng trị nó cả. Người ta sợ nữ thần Artêmix nổi giận sẽ giáng xuống
những tai họa còn nặng nề gấp bội phần tai họa mà con hươu đã gieo xuống đời sống của họ.
Sau cuộc hành trình gian nan, Hêraclex tới khu rừng con hươu thường ở. Công việc săn
đuổi của chàng thật vất vả gấp bội phần so với những cuộc săn đuổi trước, vì lẽ con hươu này
rất tinh nhanh. Chỉ thoáng thấy bóng người là nó chạy vút đi, nhẹ nhàng như một chiếc lá rơi,
nhanh hơn cả một con chim ưng vỗ cánh. Hêraclex mất suốt cả một năm ròng đuổi theo con vật
từ đất Hy Lạp đến tận miền cực Bắc, quê hương của những người Hyperbôrêen, nơi ngọn nguồn
của sông Ixtơta mà vẫn chẳng sao bám được đến gần. Sau cùng, con vật có kiệt sức đi nhiều
nhưng lúc này thì Hêraclex cũng quá ư mỏi mệt không còn đủ sức để rượt đuổi theo nó. Chàng
phải bắn một mũi tên vào chân con vật để nó không chạy được nữa. Nhờ đó chàng mới tiếp tục
tiến lên bắt sống nó. Thấy con hươu của mình bị xúc phạm, nữ thần Artêmix hiện ra quở trách
Hêraclex, đe dọa sẽ trừng phạt. Hêraclex cúi đầu nhận tội và kính cẩn bày tỏ cho nữ thần biết
sự tình: chàng chỉ là người thừa hành mệnh lệnh của nhà vua Ơrixthê. Hành động bất kính,
phạm thượng này vốn không phải do chàng tự ý gây nên . Nghe Hêraclex giãi bày tỏ tường sự
việc, nữ thần Artêmix tha tội cho chàng, cho phép chàng mang con hươu về nộp cho Ơrixthê, vì
nữ thần vốn tôn kính thần Dớt và có tấm lòng ưu ái đối với những người con của đấng phụ
vương.
(Trích Mười hai kỳ công của Hêraclex, Thần thoại Hy Lạp, Việt Thanh – Văn Trọng
(biên soạn), NXB Văn hoá – Thông tin, Hà Nội, 2014, trang 309 - 310)
Hêraclex: là con trai của thần Dớt và Alcmene, chàng có sức mạnh hơn người, được sinh ra với một sứ
mệnh vô cùng gian nan và nguy hiểm, bảo vệ đỉnh Olympus trước sự xâm lăng của Gigantos.
2
Artêmix: là con gái của thần Dớt và nữ thần Let.
1

Trả lời các câu hỏi:
Câu 1 (0,5 điểm). Câu chuyện bắt sống con hươu sừng vàng xảy ra ở vùng đất nào?
Câu 2 (0,5 điểm). Nhân vật chính trong văn bản trên là ai?
Câu 3 (0,5 điểm). Trong văn bản, con hươu thường gây họa gì cho con người?
Câu 4 (1,0 điểm). Chi tiết: “Chàng phải bắn một mũi tên vào chân con vật để nó không chạy
được nữa. Nhờ đó chàng mới tiếp tục tiến lên bắt sống nó.” thể hiện phẩm chất gì của Hêraclex?
Câu 5 (1,0 điểm). Chiến công của Hêraclex trong văn bản có ý nghĩa gì?
Câu 6 (1,0 điểm). Khi xây dựng nhân vật Hêraclex và con hươu sừng vàng tác giả đã kết hợp
các chi tiết tả thực và tưởng tượng, hư cấu, hãy nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật này?
Câu 7 (1,0 điểm). Qua hành trình đầy gian nan, cuối cùng Hêraclex cũng bắt sống được con
hươu sừng vàng, từ đó, anh / chị rút ra bài học gì về cách vượt qua những khó khăn để đến với
thành công trong cuộc sống?
Câu 8 (0,5 điểm): Từ chi tiết: “Nghe Hêraclex giãi bày tỏ tường sự việc, nữ thần Artêmix tha
tội cho chàng, cho phép chàng mang con hươu về nộp cho Ơrixthê, vì nữ thần vốn tôn kính thần
Dớt và có tấm lòng ưu ái đối với những người con của đấng phụ vương.”, anh / chị có suy nghĩ
gì về thái độ và tình cảm giữa các thành viên trong gia đình xưa?
II. Viết (4,0 điểm)
Một bộ phận giới trẻ hiện nay thường có thói quen lạm dụng điện thoại thông minh. Anh/
chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 500 chữ) thuyết phục mọi người từ bỏ thói quen đó.
------Hết-----Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Giám thị không giải thích gì thêm.

SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO T.T. HUẾ
TRƯỜNG THPT HƯƠNG VINH

ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ I
ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM
MÔN: NGỮ VĂN
(Đáp án và hướng dẫn chấm gồm 03 trang)
--------------------------------------------

Phần Câu
I
1

Nội dung

Điểm

ĐỌC HIỂU

6,0

Vùng đất: Kêrini
Hướng dẫn chấm

0,5

-Học sinh trả lời như đáp án được: 0,5 điểm
-Học sinh trả lời sai không cho điểm
2

Nhân vật chính: Hêraclex

0,5

Hướng dẫn chấm
-Học sinh trả lời như đáp án được: 0,5 điểm
-Học sinh trả lời sai không cho điểm
3

Con hươu đã tàn phá mùa màng, vườn cây của nhân dân trong

0,5

nhiều năm.
Hướng dẫn chấm
-Học sinh trả lời như đáp án được: 0,5 điểm
-Học sinh trả lời sai không cho điểm
4

Phẩm chất của Hêraclex:
-Dũng cảm
-Mưu trí
Hướng dẫn chấm

1,0

-Học sinh trả lời như đáp án hoặc diễn đạt tương đương
-Học sinh trả lời 2 ý được: 1,0 điểm
-Học sinh trả lời 1 ý được: 0,5 điểm
5

Ý nghĩa của chiến công:
-Bảo vệ mùa màng, đem lại cuộc sống yên bình cho nhân dân.
-Ca ngợi, tự hào về sức mạnh và trí tuệ của con người.
Hướng dẫn chấm
-Học sinh trả lời như đáp án hoặc diễn đạt tương đương
-Học sinh trả lời 2 ý được: 1,0 điểm

1,0

-Học sinh trả lời 1 ý được: 0,5 điểm
6

Tác dụng của biện pháp nghệ thuật xây dựng nhân vật kết hợp
các chi tiết tả thực và tưởng tượng, hư cấu:
-Nhân vật vừa mang đặc điểm của người vừa mang đặc điểm của

1,0

thần.
-Làm cho nhân vật hiện lên cụ thể, sinh động, mang màu sắc sử
thi.
Hướng dẫn chấm
-Học sinh trả lời như đáp án hoặc diễn đạt tương đương
Học sinh trả lời 2 ý được: 1,0 điểm
-Học sinh trả lời 1 ý được:0,5 điểm
7

Bài học về vượt qua thử thách để đến với thành công trong cuộc
sống:
-Học sinh rút ra bài học và lí giải vì sao rút ra bài học đó.
-Học sinh có thể trả lời theo gợi ý sau:
+Luôn nỗ lực, kiên trì đương đầu với khó khăn thử thách; mưu
trí, dũng cảm, năng động, sáng tạo để đến với thành công.
+ Vì thành công sẽ không đến với những người không biết nỗ
lực, kiên trì, thiếu sự dũng cảm, năng động, sáng tạo.
Hướng dẫn chấm
-HS trả lời như đáp án hoặc có cách nhìn nhận phù hợp
-Học sinh trả lời 2 ý được: 1,0 điểm

1,0

-Học sinh trả lời 1 ý được: 0,5 điểm
8

II

Thái độ và tình cảm giữa các thành viên trong gia đình xưa và 0,5
nay:
-Thái độ tôn trọng, tình cảm yêu thương.
-Lí giải: Vì có quan hệ máu mủ, ruột rà….
Hướng dẫn chấm
-Học sinh trả lời như đáp án hoặc thể hiện quan điểm riêng của
bản thân.
-Học sinh nêu được thái độ và tình cảm: 0,25 điểm
-Học sinh lí giải được quan điểm của mình được: 0,25 điểm
VIẾT
4,0
Một bộ phận giới trẻ hiện nay thường có thói quen lạm dụng điện
thoại thông minh. Anh/ chị hãy viết một bài văn nghị luận
(khoảng 500 chữ) thuyết phục mọi người từ bỏ thói quen đó.
a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận
0,25

Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết
bài đánh giá khái quát được vấn đề.
b. Xác định đúng yêu cầu của đề.
0,25
Viết bài văn nghị luận thuyết phục một bộ phận giới trẻ từ bỏ
thói quen lạm dụng điện thoại thông minh.
c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
2,5
HS có thể viết bài nhiều cách trên cơ sở kết hợp được lí lẽ và dẫn
chứng để tạo tính chặt chẽ, logic của mỗi luận điểm; đảm bảo các
yêu cầu sau:
* Nêu thói quen cần từ bỏ: một bộ phận giới trẻ lạm dụng điện
thoại thông minh.
* Triển khai vấn đề nghị luận theo những nội dung sau:
-Trình bày những biểu hiện của thói quen:
+ Một bộ phận giới trẻ thường xuyên sử dụng điện thoại thông
minh trước khi đi ngủ đề chơi game hoặc lướt tiktok cho đến 24
giờ, có khi đến 2 giờ sáng.
+ Thường xuyên dùng điện thoại mọi lúc mọi nơi.
…
- Những khía cạnh tiêu cực của thói quen:
+ Phá hủy giấc ngủ: khó đi vào giấc ngủ, khó có giấc ngủ sâu, rối
loạn đồng hồ sinh học nên chất lượng giấc ngủ bị kém đi.
+ Cơ thể mệt mỏi và uể oải, kém tập trung, thiếu sức sống.
+ Tăng áp lực cho mắt, suy giảm chức năng mắt, tăng nguy cơ
giảm thị lực, nghiêm trọng hơn nữa có thể gây ra mù lòa.
+Giảm trí nhớ, tăng nguy cơ mắc bệnh thần kinh.
+ Gây hại cho da: đẩy nhanh quá trình lão hóa da mặt, gây kích
ứng da, hệ miễn dịch suy giảm….
-Đề xuất cách từ bỏ thói quen:
+Đưa ra thời gian sử dụng điện thoại thông minh hợp lý và tuân
thủ nghiêm túc.
+Hạn chế và dần dần từ bỏ thói quen sử dụng điện thoại thông
minh.
+Không chơi game, lướt tiktok, gỡ các ứng dụng này trên máy,
để chế độ máy bay trước khi đi ngủ….
-Dự đoán sự đồng tình, ủng hộ của những người xung quanh khi
giới trẻ từ bỏ thói quen này.
-Nêu ý nghĩa của việc từ bỏ thói quen: ngủ ngon và đủ giấc, đồng
hồ sinh học ổn định, có thời gian đọc sách, quan tâm đến những
người xung quanh, có nhiều thời gian thư giản, tận hưởng từng
khoảnh khắc hiện tại,…
d. Chính tả, ngữ pháp
0,5
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.

e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có
cách diễn đạt mới mẻ: kết hợp các phương thức miêu tả, biểu
cảm để tăng sức thuyết phục, thể hiện rõ quan điểm, cá tính trong
bài viết.
Tổng điểm

0,5

10,0