Bí mật của một trí nhớ siêu phàm
Secrets of a Super Memory
Eran Katz

Bí Mật Của Một Trí Nhớ Siêu Phàm
Tác giả: Eran Katz. - Dịch giả: Bùi Như Quỳnh.
Nhà xuất bản: Nxb Tri Thức
Kích thước: 13 x 20.5 cm
Ngày xuất bản: 02 - 2011
Trọng lượng: 400 gram
Giá bìa: 59.000 VNĐ
Đánh máy: duongtuan2702, coxa, npvinhr.

Đã bao nhiêu lần bạn mất thời gian đi tìm chùm chìa khóa
của mình? Đã bao nhiêu lần bạn tình cờ gặp lại một người bạn
cũ nhưng không thể nhớ nổi tên anh ta? Tại sao nhiều người
có thể nhớ được những sự việc của 30 năm trước, mà đôi lúc
bạn lại không thể nhớ được một sự việc mới xảy ra ngày hôm
qua?
Theo Eran Katz, trí nhớ của bạn không hề kém chút nào! Chỉ
vì bạn thường không tự tin vào trí nhớ của mình, cho rằng
mình sinh ra đã có một trí nhớ không hoàn hảo, rồi cam chịu
chung sống với nó suốt đời. Do đó, điều bạn cần làm ngay là
thay đổi quan niệm sai lầm này.
Trong Bí mật của một trí nhớ siêu phàm, Eran Katz sẽ
hướng dẫn bạn những phương pháp ghi nhớ và bài tập tăng
cường trí nhớ đặc biệt, giúp bạn có được sự hiểu biết, kinh
nghiệm và niềm tin vào trí nhớ của mình, để từ đó ghi nhớ tất
cả những gì bạn muốn.

“Tôi sinh ra không có năng khiếu gì đặc biệt. Khả năng nhớ
của tôi đều do tập luyện từ nhỏ mà có… Phần lớn chúng ta cho
đến cuối đời đều chỉ sử dụng được khoảng 10% khả năng ghi
nhớ của mình… Và để nhớ mọi thứ thật lâu, lời khuyên của tôi
là: Mỗi người hãy nhận thức lại cuộc sống để thấy cuộc sống
của chúng ta thật đáng quý. Nhiệt tình với mọi điều trong cuộc
sống, mọi thứ với chúng ta sẽ thật dễ nhớ.”
-Eran Katz
Eran Katz là học giả, diễn giả người Israel, lập kỉ lục
Guiness thế giới về khả năng “nhớ”. Ông đã có hơn 1700 buổi
thuyết trình và hội thảo ở nhiều nơi trên thế giới, trong đó có
các tập đoàn lớn như Motorola, IBM, Oracle, Microsoft,
Nokia, General Electric, Coca-Cola,…
Eran Katz là tác giả của hai cuốn sách bán chạy nhất tại
Israel: Secrets of a Super Memory và Jerome Becomes a
Genius. Hai cuốn sách này cũng đã được dịch ra nhiều thứ
tiếng trên thế giới.

Mục lục
Phần mở đầu
Chương 1. Sự tự lừa dối
Chương 2. Một hướng tiếp cận mới
Chương 3. Bài đố vui
Chương 4. “Xin chào, Ron… à… Don, ý tôi là John…”
Chương 5. Điều này gợi cho tôi nhớ đến…
Chương 6. “Người phụ nữ đi giày bằng vàng…”
Chương 7. “Cat and gory = Category”
Chương 8. Phương pháp Roman Room
Chương 9. Giấy tờ, nhiệm vụ và những sự sắp xếp khác
Chương 10. Chìa khóa đâu nhỉ…?
Chương 11. Cách nhớ các con số
Chương 12. Cuốn danh bạ điện thoại hoàn hảo của bạn
Chương 13. Từ miền đất Luoisiana đến đế chế Napoleon
Chương 14. Trí nhớ siêu phàm trong học hành và thi cử
Chương 15. Trí nhớ siêu phàm trong thuyết trình
Chương 16. Trí nhớ siêu phàm trong ngôn ngữ và từ vựng
Chương 17. “Chúng ta đã gặp nhau chưa nhỉ? Nhìn bạn quen
lắm…”
Chương 18. Một cái tên chứa đựng điều gì?
Chương 19. Áp dụng các phương pháp đỉnh nhất để nhớ tên và
nhớ mặt
Chương 20. Ghi nhớ tên từng người trong nhóm ngay những
phút đầu gặp gỡ
Chương 21. “Năm năm sau”
Chương 22. Chơi bài

Chương 23. Trò ghi nhớ một dãy số dài
Tóm tắt. Tầm quan trọng của trí nhớ

Phần mở đầu
Một buổi tối nọ, khi chúng tôi đang đi dạo trên phố dành cho
người đi bộ ở Jerusalem thì Gali, cô con gái mới bốn tuổi của
tôi đã khiến tôi vô cùng ngạc nhiên khi hỏi:
“Bố ơi, cho con xin 25 xu được không ạ?”
“Để làm gì vậy, con gái?” tôi hỏi lại.
“Để con cho Boris”, con bé trả lời.
Tôi không biết người nào tên Boris và chắc chắn không nhìn
thấy người nào mà con bé quen biết, nên tôi hỏi nó:
“Ai là Boris vậy con?”
“À, là người chơi nhạc đó bố”, con bé nói nhỏ.
Ngay lập tức tôi hiểu ra, chắc là con bé nói tới người đang
chơi đàn măng-đô-lin kia, kiếm sống dựa vào sự tốt bụng và
nhân hậu của khách qua đường. Dù vậy, tôi vẫn ngạc nhiên về
việc con bé biết tên ông ta.
Gali cầm tiền và lại gần người chơi đàn lúc này đang tập
trung vào công việc của mình. Gali đứng trước mặt người đàn
ông, nhưng không thể khiến cho ông ta chú ý, con bé đã nói
nhỏ: “Boris, cho ông này.”
Người chơi đàn ngước lên và nhìn chằm chằm con gái tôi
một cách sửng sốt: “Làm thế nào mà cháu biết tên ta?”, người
đàn ông nhấn giọng. Con gái tôi nhìn ông ta một lát và nói:
“Ông đã nói với cháu lần trước mà!”
“Nhưng làm cách nào mà cháu nhớ được thế?”, ông ta hỏi
với tia nhìn ấm áp ánh lên trong mắt.
Con gái tôi không trả lời câu hỏi này. Thực tế dường như câu
hỏi này chẳng có nghĩa lý gì với nó, cứ như nó đang tự hỏi
mình: “Có vấn đề gì vậy?…Ông đã nói tên cho cháu và cháu
nhớ thôi. Có điều gì đáng ngạc nhiên ở đây sao?”

Tôi đứng sang một bên ngạc nhiên quan sát tình huống này.
Tôi hết sức bất ngờ khi người đàn ông kia, với tôi chỉ là một
thành phần không thể thiếu của cảnh vật đô thị ở đất nước tôi,
thành phần mà bạn thường không chú ý, thì ngược lại, với
Gali, ông ta chính là Boris! Người đàn ông với một cái tên,
giống như tôi và con bé - một người đàn ông thú vị có thể
khiến con bé hài lòng qua âm nhạc của ông ta.
Nhưng những gì xảy ra tiếp theo còn đáng kinh ngạc hơn.
Boris xếp lại đồ rồi cầm đàn măng-đô-lin bắt đầu gảy những
nốt nhạc đầu tiên. Cùng lúc đó, Gali bỏ tiền vào cái ống đã han
gỉ, ngay lập tức Boris ngừng chơi.
Ông ta quỳ xuống cái ống, nhặt đồng tiền ra và đưa lại cho
Gali.
“Cháu là bạn ta. Với cháu, ta sẽ biểu diễn miễn phí…”,
người đàn ông nói với nụ cười rạng rỡ.
Boris lại tiếp tục chơi đàn. Còn tôi theo dõi mọi chuyện đang
diễn ra một cách thích thú. Đã nhiều năm rồi, tôi dồn hết tâm
trí vào việc phát triển và thực hiện các cách ghi nhớ, nhận thức
được sức mạnh và tầm quan trọng của một trí nhớ tốt, cho nên
những gì xảy ra ngày hôm đó là một bước ngoặt thật sự; một
cô bé đi trên đường, tiến lại gần người chơi đàn trên hè phố và
gọi tên ông ta. Người chơi đàn nghèo sống dựa vào những
đồng tiền xu được bỏ vào ống đựng tiền của ông ta lại sẵn
sàng trả lại tiền với tâm trạng vô cùng hạnh phúc. Vì sao vậy?
Bởi vì có người trong số hang nghìn người đi qua ông ta
hàng ngày đã nhớ tên ông ta. Đó chính là Gali. Con bé đã nhớ
tên và còn gọi “Boris”. Còn Boris, cảm thấy xúc động và bất
ngờ khi có người nhớ tên mình, đã cảm ơn con bé một cách tự
nhiên – ông thưởng cho con bé một bản nhạc miễn phí. Ông
cảm ơn con bé vì đã nhớ tên ông – một điều bình thường nhất.
Một trí nhớ tốt là tài sản quan trọng nhất. Nó là công cụ hữu
hiệu mà chúng ta có được, nên ta cần phải đầu tư, rèn luyện và
nuôi dưỡng nó thích đáng.
Điều này không giống như trước đây. Ở thời Hy Lạp và La
Mã cổ đại, người ta chú trọng đến việc phát triển các kỹ năng
của trí nhớ. Plato, Aristotle và cá nhà sư phạm khác luôn bị ám

ảnh về việc tìm hiểu trí nhớ của con người, tìm ra quy luật liên
tưởng hay các phương pháp tăng cường trí nhớ nhằm cải thiện
khả năng ghi nhớ của con người.
Sau đó, những phương pháp này đã được các nhà tâm lý học
nổi tiếng như Hubert và Ebinghouse phát triển. Tôi đã biết đến
đề tài này từ 24 năm trước. Tôi đã đọc sách của Harry Loraine,
một bậc thầy về các bài luyện tập trí nhớ, và sau đó đọc thêm
rất nhiều cuốn sách khác.
Qua nhiều năm, tôi chuyển chủ đề này sang một sở thích đặc
biệt hơn. Tôi học cách thực hiện các bài tập tăng cường trí nhớ
đặc biệt, tôi chọn lọc các phương pháp mới, và nhận thấy hiệu
quả đáng ngạc nhiên của chúng trong mọi lĩnh vực của cuộc
sống.
Trong cuốn sách này, tôi muốn giới thiệu với các bạn những
gì mà tôi cho là các ý tưởng, phương pháp và bí quyết thành
công nhất để phát triển một trí nhớ tuyệt vời.
Cuốn sách này không chỉ hướng dẫn bạn mà còn chứng
minh cho bạn thấy rằng các phương pháp này có hiệu quả. Do
đó, bạn sẽ thấy các bài luyện tập vui xuyên suốt các chương
được sắp xếp theo thứ tự thời gian và cấp độ tăng dần từ dễ
đến khó.
Bạn sẽ nhận thấy sự thay đổi khả năng ghi nhớ của mình
ngay sau vài chương đầu tiên của cuốn sách.
Đọc xong cuốn sách này, có thể bạn sẽ thực hiện những bài
tập tăng cường trí nhớ đặc biệt đễ trong phần đời còn lại bạn
sẽ có được sự hiểu biết, kinh nghiệm và bằng chứng về việc
bạn có thể tin tưởng vào trí nhớ của bản than và khả năng ghi
nhớ tất cả những gì bạn muốn.
Thân mến! – Eran Katz

Chương 1. Sự tự lừa dối
Vài điều ngạc nhiên về trí nhớ con người
Bạn đang tản bộ trên con đường nhỏ, hàng trăm người lướt
qua bạn, rồi đột nhiên anh ta xuất hiện…
Trông anh ta rất quen, rõ ràng bạn biết tên anh ta nhưng lại
không thề nhớ ra. Bạn nheo mắt lại và liếc anh ta với ngụ ý:
“Yên tâm đi, trong một giây tôi sẽ nhớ ra chúng ta đã gặp nhau
ở đâu thôi”, nhưng sau đó bạn từ bỏ, rồi nói: “ Có lẽ chúng ta
đã gặp nhau ở…”, anh ta nhắc bạn: “Trong bữa tiệc của Mike,
cách đây hai tháng. Anh là David đúng không…?”
“Ồ! Đúng rồi”, bạn nuốt nước bọt rồi cố gắng vớt vát chút
lòng tự trọng của mình: “Còn anh là Ron… à Don nhỉ…”
“Allan”, anh ta nhanh chóng giúp bạn vượt qua tình huống
khó khăn.
“Tôi nhớ là có chữ A”, bạn cố tỏ ra hài hước rồi vội vàng
xin lỗi, “Thứ lỗi cho tôi nhé, trí nhớ của tôi kém quá.”
Tình huống này có vẻ rất quen thuộc nhỉ? Có phải tất cả
chúng ta đều từng gặp phải trường hợp này không? Tiếp tục
nhé! Bạn trở về nhà chỉ để thay quần áo rồi đến phòng tập thể
dục. bạn đã chuẩn bị sẵn sàng để đi, quần áo đã thay xong,
khăn tắm đã để trong túi xách, ví tiền đã để trong túi xách tay,
còn chìa khóa… Chìa khóa đâu? Nó đâu rồi?!
Bạn lục tung túi xách, quay lại tìm trên bàn bếp, rồi bàn
phòng khách, kiểm tra ghế xô-pha, phòng ngủ, lật tung khăn
trải giường, ném gối. Bạn dừng lại và nghĩ… có lẽ nó ở trong
túi xách tay.
Bạn quay trở lại phòng khách, dốc ngược túi xách để mọi
thứ rơi ra. Vẫn không thấy. có lẽ bạn đã bỏ nó vào chiếc ví mà
bạn mang đi hôm qua chăng? Chắc là thế rồi! Bạn với lấy
chiếc ví rồi kiểm tra kỹ đến mức chắc hẳn không một nhân
viên an ninh nào có thể soi xét tỉ mỉ đến vậy. Vẫn không thấy
chìa khóa! Nghĩ lại lần nữa xem… Bạn đã làm gì?… Bạn

bước vào cửa… vào phòng tắm… vậy chìa khóa ở đâu??? Nó
chỉ ở trong túi xách. Bạn đổ hết mọi thứ trong túi ra và kiểm
tra từng đồ vật một. Không thấy. Bạn gọi cho người bạn mà đã
hứa đón người ta cách đây 10 phút và xin lỗi: “Mình không
tìm thấy chìa khóa… tâm trí mình để đâu ấy”, rỗi bỗng nhiên
bạn nhìn thấy chùm chìa khóa nằm ngay dưới quyển danh bạ
điện thoại, bên cạnh chiếc điện thoại. Nhẹ cả người!
“Vậy tôi nên kết luận thế nào?”, bạn có thể hỏi, “trí nhớ của
tôi kém thế sao? Tôi hiểu! – đó cũng là lý do tôi đọc cuốn sách
này mà.”
Nhưng đó không phải là kết luận. Đây cũng là lỗi mà chúng
ta thường gặp phải: chúng ta kết luận rằng trí nhớ của mình
quá kém.

Điều ngạc nhiên thứ nhất: Không có trí
nhớ nào là kém!
Cũng giống như những thứ khác, trí nhớ không phải là một
hệ thống toàn diện và không thể phân loại tốt hay kém.
Nếu chúng ta khó có thể nhớ tên, nhớ mặt người khác thì
liệu có phải là toàn hệ thống trí nhớ của chúng ta kém không?
Nếu chúng ta quên mất cuộc trò chuyện ngày hôm qua thì liệu
có phải chúng t sẽ không nhớ bài giảng ngày mai không?
Không có mối liên hệ nào cả. Có thể chúng ta có trí nhớ tốt
đối với việc nhớ các số điện thoại hay nhớ lời bài hát khi mới
chỉ nghe trên đài một lần. Vấn đề xuất phát từ quan niệm phổ
biến của xã hội cho rằng chỉ có tối đa hai khả năng: một trí
nhớ tốt và một trí nhớ kém.
Thực tế, có rất nhiều khả năng: chúng ta có thể nhớ tốt trong
một số lĩnh vực cụ thể nào đó nhưng lại nhớ kém trong những
lĩnh vực khác.
Khi một trung đội thất bại trong việc thực hiện một nhiệm
vụ cụ thể thì điều đó không có nghĩa là cần xét lại toàn bộ
quân đội đó, hay người chỉ huy phải tiến hành kiểm điểm kỹ
lưỡng trong cả trại huấn luyện. Đó rõ ràng là một sự cố.
Điều này cũng tương tự với trí nhớ. Nếu chúng ta khó có thể
ghi nhớ một số điện thoại, điều đó không có nghĩa là ta có trí

nhớ kém. Nó chỉ có nghĩa là chúng ta khó nhớ một số điện
thoại mà thôi.
Khi nhận ra đặc điểm này, bạn sẽ thấy nhiệm vụ trở nên đơn
giản hơn rất nhiều, từ đó tất cả những gì chúng ta cần làm là
cải thiện những lĩnh vực mà trí nhớ còn kém.

Điều ngạc nhiên thứ hai: Cứ tưởng trí
nhớ của chúng ta kém… nhưng nó không
hề kém chút nào!!!
“Tại sao anh ta lại cố làm rối tung mọi thứ thế này nhỉ?”
chắc hẳn bạn sẽ tự hỏi một cách bất lực như vậy. “Nếu tôi
không thể nhớ mình đã để chìa khóa ở đâu, và tôi thường
xuyên mất thời gian tìm chúng, thì vì Chúa, trí nhớ của tôi về
'vị trí đồ vật' không chỉ kém mà thậm chí… không hề tồn tại!”
Điều này chỉ là do bạn suy diễn. Đơn giản là chúng ta chưa
đánh giá đúng mức trí nhớ của bản thân.
Nhiều nghiên cứu cho thấy, những người cho rằng khả năng
nhớ tên của họ kém thì thực tế lại nhớ tên rất giỏi so với người
khác. Tuy nhiên, bạn hãy gạt bỏ các nghiên cứu này sang một
bên và tự thực hiện một nghiên cứu nhỏ sau: Trong tháng
trước, đã bao nhiêu lần bạn phải mất hơn 10 phút để tìm chìa
khóa? Ba lần? Bốn lần hay mười lần? Theo thống kê, chúng ta
sử dụng chìa khóa 150 lần một tháng, trong những trường hợp
như ra khỏi nhà, lên xe, tại nơi làm việc,… 150 lần một tháng.
Cứ cho đó là viễn cảnh tồi tệ nhất (thật khó tin) và ước rằng
mười lần trong một tháng chúng ta phải tìm chìa khóa. Như
vậy trong một tháng, chúng ta có 140 lần không phải tìm chìa
khóa, nghĩa là ta nhớ đã để chúng ở đâu. 140 lần một tháng,
tức là đạt tỉ lệ nhớ 95%! Trong “thất bại” cụ thể này, trí nhớ
của chúng ta đạt tỉ lệ thành công là 95%! Chúng ta không
mong muốn mọi điều chúng ta làm sẽ “thất bại” theo cách này,
đúng không?
Trí nhớ “rất kém” của chúng ta chỉ có tỉ lệ sai sót là 5%. Nếu
vậy, tại sao chúng ta lại đưa ra giả thiết là chúng ta chỉ nhớ
kém trong một lĩnh vực nào đó. Có 2 nguyên nhân: nguyên
nhân thứ nhất chỉ xảy ra trong một số trường hợp cuộc sống,

một thất bại dù nhỏ cũng có thể làm gián đoạn mạch thắng lợi
dài đang có.
Nếu ta nhận được một bảng điểm toàn điểm 10 mà lại có
một điểm 4 thì chắc hẳn ta sẽ cảm thấy thất vọng. Nếu ta mua
một chiếc xe hơi mới tinh rồi lại thấy có một vết xước nhỏ thì
ta sẽ tức điên lên và cảm thấy chán ngán.
Chúng ta đáp máy bay xuống Las Vegas trong bộ com-lê
sang trọng thế mà lại thấy mấy sợi tóc vương trên sàn nhà tắm
(Điều mà Chúa cấm kị), khách sạn thì bẩn thỉu, tất nhiên Las
Vegas cũng bẩn thỉu nốt, và tình trạng này cũng giống như ở
bang Nevada.
Chúng ta luôn cầu toàn về mặt cảm xúc và có xu hướng
phóng đại lên. Đó là lý do tại sao khi nói về một con quái vật,
chúng ta thường thổi phồng nó lên, cũng giống như 5% trường
hợp chúng ta không nhớ là để chìa khóa ở đâu (cho dù 5% đó,
chúng ta không quên hoàn toàn!! Cuối cùng ta vẫn tìm ra
chúng. Đó chỉ là trí nhớ của bạn không làm việc với tốc độ của
hệ điều hành Windows XP, sẽ mất chút ít thời gian để xử lý).
Nguyên nhân thứ 2, và cũng là vấn đề trung tâm, là một sai
lầm cụ thể lại dẫn đến hình thành khuynh hướng chung, hay
nói cách khác là phát triển quan điểm tiêu cực cho trí nhớ về
những công việc mà chúng ta thất bại.
Về khả năng nhớ tên người, số liệu thống kê cũng giống như
trường hợp nhớ chìa khóa. Mỗi tháng, chúng ta tình cờ gặp
hàng trăm người mà chúng ta nhớ tên cũng như những gì liên
quan đến họ. Nhưng nếu trong một tháng, chúng ta ngẫu nhiên
gặp 5 người mà ta không thể nhớ tên – ta sẽ kết luận rằng khả
năng nhớ của mình rất kém.
Hơn nữa, thực tế việc không thể nhớ tên một người thường
xảy ra đúng vào lúc người đó đang đứng trước mặt bạn thật
khó hiểu. Đây là một tình huống căng thẳng và lúng túng, và
đa số chúng ta đều mắc phải sai lầm nghiêm trọng là xin lỗi
họ. Chúng ta cảm thấy việc không thể nhớ nổi tên người đang
đứng trước mặt mình là một sự sỉ nhục đối với họ. Bạn thường
rất lúng túng trong tình huống này, rồi bạn xin lỗi và nói: “Thứ
lỗi cho tôi nhé, trí nhớ của tôi kém quá”. Vì sao sai lầm này lại
nghiêm trọng như vậy? Bởi vì chúng ta xin lỗi lần thứ nhất,

lần thứ hai và dần dần trong thâm tâm ta tin rằng khả năng nhớ
tên của ta rất kém.
Quá trình này dẫn đến việc chúng ta ngày càng có thái độ
tiêu cực đối với trí nhớ của bản thân. Chúng ta trở nên phòng
thủ và tự thuyết phục mình rằng chẳng thể làm gì vì trí nhớ
của chúng ta rất kém. Do đó, lần sau chúng ta sẽ không cố
gắng nhớ tên một ai đó, một cuộc hẹn hay một nhiệm vụ trong
chừng mực cho phép. Đó là sự lãng phí thời gian, vì “bất kỳ
khi nào chúng ta không nhớ thì điều này cũng đúng thôi và
chúng ta sẽ được tha thứ…”
Còn thú vị hơn khi phát hiện ra rằng, khi quên mất điều gì
đó, hầu hết mọi người đều bào chữa bằng cách đổ lỗi cho sức
khỏe. “Tôi vừa bị một trận ốm”. “Có quá nhiều thứ trong đầu
tôi khiến tôi quên bénG mất nó”, (tương tự câu “Não tôi rất
nhỏ. Nếu tôi phải ghi nhớ cuộc hẹn với bạn thì việc này cũng
đồng nghĩa tôi phải quên đi 4 số điện thoại của Nancy, người
mà tôi muốn mời đi chơi tối nay…”).
Tuy nhiên, một trong những lời biện hộ thường xuyên của
tôi là tuổi tác – “Trí nhớ của tôi không còn như trước nữa”.

Điều ngạc nhiên khác: Tuổi tác chỉ là sự
biện hộ
Có thể có một vài người trong số các bạn sẽ phản ứng lại:
Thế còn bệnh Alzheimer và mối liên hệ giữa tuổi tác và trí nhớ
đã được chứng minh thì sao?!
Đúng vậy, có mối liên hệ giữa hai yếu tố này, trí nhớ của
chúng ta có thể bị giảm sút do các nguyên nhân sinh lý liên
quan đến tuổi tác. Nhưng vấn đề ở đây là bạn không phải bác
sĩ tâm thần và cũng không biết được mình có thuộc trường hợp
này không (trừ phi bạn được thông báo cụ thể về điều này).
Tôi đang nói đến những người mà khi về đến nhà sau giờ
làm việc lại phát hiện ra mình để quên bản báo cáo mà bạn dự
định đọc tối nay ở văn phòng, và sau đó bạn tuyên bố rằng:
“Ôi, tuổi tác đã khiến mình đãng trí rồi…”
Những người lấy tuổi tác để bào chữa cho mình nên thực
hiện một thí nghiệm đơn giản sau. Hãy đến bất kỳ một trường
tiểu học nào và đi vào một lớp học vào cuối buổi học để thấy

rằng tuổi tác không liên quan gì đến trí nhớ: Bạn sẽ tìm thấy
rất nhiều túi, sách, vở, áo choàng và những đồ vật khác bị bỏ
quên.
Điều khác biệt duy nhất giữa một đứa trẻ 7 tuổi để quên
chiếc bút chì trên bàn với một giám đốc điều hành 45 tuổi để
quên một bản báo cáo tại văn phòng là đứa trẻ sẽ không về nhà
và nói rằng: “Mẹ ơi, làm thế nào bây giờ, trí nhớ của con
không còn được như trước nữa…”
Chúng ta cùng đi đến kết luận cho những sự ngạc nhiên này
bằng sự ngạc nhiên lớn nhất:
Không có giới hạn nào cho khả năng nhớ của con người!
(Chỉ có giới hạn về mặt lý thuyết, nhưng chúng ta cũng
không bao giờ đạt được điều đó).
Hãy nhớ rằng, lời bào chữa: “Tôi quên mất vì tôi có quá
nhiều thứ phải nhớ?” rất tương ứng với câu: “Tôi không muốn
làm cho trí nhớ của tôi bị quá tải”.
Chúng ta luôn thích viết ra danh sách mua sắm hay số điện
thoại hơn là phải ghi nhớ chúng. Sự ưu tiên này là do chúng ta
thiếu tin tưởng vào trí nhớ của mình. Trong nhiều trường hợp,
chúng ta lại cho rằng danh sách mua sắm chỉ sử dụng một lần
nên nó trở thành gánh nặng không cần thiết cho bộ nhớ của
chúng ta. Điều đó có nghĩa là: “Khi tôi cần nhớ điều gì đó thì
nó phải thật sự quan trọng”.
Hãy ước lượng xem mỗi ngày có bao nhiêu thứ hoàn toàn
mới mẻ mà chúng ta nhớ được?
30? 100? Hay 1000?
Bạn sẽ không thể tin nổi! Có đến hàng trăm nghìn!
Thật may mắn khi trí nhớ của con người có thể tiếp thu một
lượng thông tin lớn đáng ngạc nhiên mà không cần phải cố
gắng. Hàng ngày, thậm chí không cần phải chú ý mà chúng ta
vẫn nhớ hàng trăm nghìn “đơn vị” thông tin: một vài điều mới
học, tin tức vừa nghe trên đài, các cuộc trò chuyện của mọi
người, quang cảnh mới nhìn thấy, âm thanh mới nghe được,
mọi cảm xúc, quan điểm hay tâm trạng… tất cả mọi thứ đều
được ghi lại trong trí nhớ và trở thành một phần bất biến trong
trí nhớ.

Thậm chí chúng ta còn có khả năng vận dụng trí nhớ để viết
ra vài trang về những thứ mà chúng ta chưa từng nhìn thấy
như: khủng long, vũ khí hạt nhân, cuộc cách mạng công
nghiệp, cách pha chế rượu,…
Khi chúng ta quên mất một điều gì đó thì nó cũng chỉ là một
giọt nước trong đại dương trí nhớ của chúng ta. Trớ trêu thay,
lý do mà chúng ta nhận ra rồi thất vọng về trường hợp đó là
chúng rất hiếm khi xảy ra!
Nếu thế vẫn chưa đủ thì trong suốt cuộc đời, chúng ta không
thể sử dụng đến 10% khả năng của trí nhớ! Hàng tỉ thứ chúng
ta ghi nhớ trong phần đời còn lại sẽ thêm vào chỉ 10% trí nhớ
của chúng ta. Bây giờ hãy làm một bài toán đơn giản. Hàng
ngày, chúng ta ghi nhớ hàng trăm điều mới mẻ, nhân con số
này với số năm ta sống, ta thu được gì? Thật khó có thể tưởng
tượng được con số như vậy, và điều kỳ lạ là nó chỉ tập trung ở
1/10 trí nhớ của ta. Trên 90% trí não của chúng ta không được
sử dụng (với một số người thì điều này rất rõ ràng…). Bây giờ,
hãy cho tôi biết, bạn có thật sự tin rằng danh sách mua sắm
kia, dù chỉ sử dụng một lần, cũng sẽ trở thành gánh nặng cho
trí nhớ của bạn không? Thực ra một danh sách như vậy không
thể “làm đầy” trí nhớ của bạn. Vấn đề chỉ đơn thuần thuộc về
tâm lý – cái ý nghĩ rằng sẽ mất thời gian và nỗ lực của trí óc
để ghi nhớ một danh sách như vậy (trái với việc viết nó ra
giấy), và như đã nói trên, chúng ta thiếu niềm tin vào khả năng
ghi nhớ đầy đủ danh sách đó.
Trong các phần tiếp theo của cuốn sách này, tôi sẽ chỉ cho
bạn nhiều thứ, trong đó có cách ghi nhớ danh sách đó dễ dàng
và nhanh hơn cả thời gian viết chúng ra giấy. Hơn nữa, tôi
cũng sẽ chứng minh cho bạn thấy bạn sẽ không quên nó trong
vài ngày sau khi đã mua sắm.
Việc chúng ta thiếu tin tưởng vào trí nhớ của mình không chỉ
liên quan đến những điều mới mẻ ra muốn nhớ, mà còn rõ
ràng đối với trí nhớ hiện tại. Đây là một ví dụ. Hãy suy nghĩ
một phú về tấm biển nhường đường mà ta gặp ở cuối một số
con đường, trước khi đến chỗ giao nhau. Tấm biển đó có hình
dạng thế nào? Có phải nó là một hình tam giác có đáy ở phía
trên còn đỉnh ở phía dưới?

“Đó là hình tam giác ngược”, có lẽ ban sẽ hào hứng nói như
vậy, đúng không? Bạn đã nghĩ kỹ chưa? Đó là hình tam giác
ngược hay đó chỉ là cách bạn nhìn… Và nếu tôi nói rằng đó là
một hình tam giác thông thường, bạn có ngạc nhiên không?
Tôi sẽ bắt bạn phải chờ đợi lâu. Đó thật sự là một hình tam
giác ngược. Phải thừa nhận điều này – liệu có phải đôi khi bạn
thoáng chút nghi ngờ rằng trí nhớ của bạn làm cho bạn u mê?
Vấn đề mà tôi muốn nhấn mạnh ở đây là, rất dễ dàng hủy
hoại niềm tin vào trí nhớ của chúng ta vì chúng ta không thật
sự tin tưởng nó.
Bạn thường dễ dàng tin vào ba người bạn, những người nhớ
rõ ràng rằng Roger Moore đóng vai James Bond trong bộ phim
“Đừng bao giờ nói không” hơn là trí nhớ của bạn nói rằng
Sean Connery mới là người đóng vai này (thực tế là Sean
Connery).
Tóm lại, hãy tin tưởng vào trí nhớ của bạn từ giờ. Hãy đặt
niềm tin vào nó, chắc chắn nó sẽ không làm bạn thất vọng.
Hạn chế những suy nghĩ tiêu cực như: “Tôi có trí nhớ kém”,
“Trí nhớ của tôi không còn được như trước”,…
Trong phần tiếp theo, bạn sẽ học được cách chuyển từ
khuynh hướng suy nghĩ tiêu cực sang tích cực.

Chương 2. Một hướng tiếp cận mới
Bước 1: Mong muốn – động lực cho
những người thiếu động lực
Khi còn là sinh viên, tôi đã làm công việc phụ đạo cho việc
cải thiện trí nhớ.
Một lần, tôi được yêu cầu đến nhà một phụ nữ đã có tuổi, cô
đơn – người muốn thuê tôi.
Trong vòng một tiếng rưỡi, tôi ngồi và cố gắng bằng mọi
cách hướng dẫn cho bà cách ghi nhớ những gì liên quan đến
bà một cách rõ ràng – khóa cửa trước khi ra khỏi nhà, uống
thuốc đúng giờ, nhớ các cuộc hẹn với bác sĩ.
Đó là một bài học kì lạ, vì bà đã hoàn thành tất cả những gì
tôi đã nói, cùng với bảy câu nói của riêng bà, chủ yếu là về gia
đình và tuổi thơ, cộng với một nghìn thứ khác không liên quan
gì đến trí nhớ.
Một tuần sau, khi đang đi dạo trên phố, tôi tình cờ gặp lại bà.
Tôi tiến lại và chào hỏi.
“Chúng ta quen nhau à?” Bà ta nhìn tôi, sự bối rối hiện rõ
trên mặt. Bà ta không còn nhớ tôi.
Câu chuyện này đáng cười hay đáng buồn phụ thuộc hoàn
toàn vào cách bạn nhìn nhận nó. Tôi kể ra câu chuyện này vì
nó chứa đựng một bài học – bạn không thể đặt mục tiêu và đạt
được nó nếu bạn không thật sự muốn. Người phụ nữ này
không thật sự học cách cải thiện trí nhớ của mình. Chỉ đơn
giản là bà ta đang cô đơn và muốn kết bạn với tôi. Bà ta có
nhu cầu muốn nói chuyện với một ai đó. Và với bà ta, cách tốt
nhất là trả tiền dạy cho tôi để học cách “cải thiện trí nhớ”. Nên
bà ta không hề cảm thấy thích thú với chuyện học.
Có lẽ chúng ta đã từng nghe câu nói “Không có gì là không
thể, chỉ là không muốn mà thôi”.

Những người không thật sự mong muốn, thực ra là không
thể. Cho dù tôi có dạy bạn tất cả những kỹ thuật ghi nhớ tốt
nhất trên thế giới thì chúng cũng chẳng có ích gì cho bạn nếu
bạn không tin rằng trí nhớ của bạn tốt hơn nhiều so với bạn
tưởng tượng rất nhiều, và bạn thật sự muốn nó trở nên hoàn
hảo. Điều này tương tự như việc học bơi với một tấn buộc
thòng lọng ở cổ kéo xuống.
Không còn nghi ngờ gì nữa, thật khó thoát khỏi lối suy nghĩ
về trí nhớ đã “ăn sâu bám rễ” trong chúng ta. Tuy nhiên, chúng
ta vẫn có khả năng làm được điều này.
Bạn còn nhớ bước tiến bộ từ máy đánh chữ lên máy tính xử
lý văn bản không? Đó là sự thay đổi tâm lý khó khăn đối với
những người đã quen với chiếc máy đánh chữ trong nhiều
năm. Nhờ có sự xuất hiện của máy tính xử lý văn bản mà chất
lượng cuộc sống con người được cải thiện đáng kể. Nó trở
thành công cụ vô cùng quan trọng. Thay vì phải phục vụ nó
như bạn đang làm trong hiện tại thì nó sẽ phục vụ bạn trong
mọi lĩnh vực ở cuộc sống.
Như đã đề cập, một số người bị ức chế về trí nhớ, điều này
cản trở họ muốn và tin vào khả năng cải thiện trí nhớ. Sự ức
chế này là hậu quả của những “sự cố” cụ thể - những sự cố có
thể thổi bay kí ức trước đây của chúng ta… khi ta không thể
nhớ tên một người nào đó khi họ vẫn nhớ tên ta. Hay khi
chúng ta quên béng mất những điều đã học trong suốt kì thi,
hoặc chẳng nhớ gì đến một cuộc họp quan trọng. Sự lãng quên
này cùng với những phản hồi tiêu cực khiến chúng ta ngày
càng có thái độ bi quan và mất hết động lực thúc đẩy cải thiện
trí nhớ.
Rồi sau đó thì sao? Liệu chúng ta có thể cài động lực vào
những hoàn cảnh như vậy không? Cũng giống như trong các
phạm vi khác của cuộc sống – việc tìm ra nhân tố tích cực sẽ
nhắc nhở chúng ta biết có nhiều lựa chọn…

Bước 2: Các nhân tố tích cực – động lực
cho người mới bắt đầu
Bạn còn nhớ những giây phút thành công trong cuộc đời
mình chứ? Đó là khi bạn là người duy nhất trong rất nhiều các

ứng viên khác được tuyển dụng, là khi bạn giành được một
giải thưởng, là khi bạn đạt được mục đích trong một cuộc
thương lượng phức tạp, hay đạt điểm 10 trong kỳ thi? Những
đỉnh cao thành công đó tương tự như những cái móc mà người
leo núi dùng để bám vào đá, mang lại cho họ sự an toàn, khả
năng và khát khao để tiếp tục leo lên. Sự an toàn này ban cho
chúng ta sự phản hồi tích cực mà chúng ta cần, chứng minh
rằng chúng ta có thể thành công và tiến bộ. Đồng thời chúng
còn tạo cho ta động lực để tiếp tục vượt qua những chặng
đường khó khăn trong cuộc đời.
Điều này cũng giống với trí nhớ của chúng ta.
Chúng ta đã bàn luận về những trường hợp ta phải xin lỗi
người mà ta đã quên tên họ, và cảm giác thất bại khi đối mặt
thực tế là họ vẫn nhớ tên ta. Vậy còn tình huống ngược lại thì
sao – tình huống khi ta nhớ họ nhưng ho lại không thể nhớ ta?
Chắc hẳn ai cũng từng gặp phải trường hợp này. Bạn còn nhớ
cảm giác đó chứ?
“Chúng ta đã gặp nhau ở đâu nhỉ?”. Anh ta đang cố gắng
nhớ lại, còn bạn thì đang run lên vì chiến thắng – giống như
một đối thủ trong những trò chơi truyền hình, người đã biết
câu trả lời – chờ đợi trong vui sướng đến giây phút mình có
thể nói: “Chúng ta đã gặp nhau tại một khách sạn, trong khu
trượt tuyết núi Killington vào mùa đông năm ngoái mà… Tên
anh là Nathan đúng không?”. Và anh ta nói những điều mà bạn
xứng đáng được nghe với vẻ nhượng bộ: “Giỏi quá! Anh có trí
nhớ thật tuyệt vời!”, “Đúng thế!” bạn tự nghĩ như vậy rồi bắt
tay anh ta thật chặt – một cái bắt tay thật tự tin. Bạn đã dẫn
trước 1 – 0.
Chuyện gì sẽ xảy ra với bạn ngày hôm sau, với mt vài người
khác? Rồi một tuần sau nữa? Với tất cả những sự việc xảy ra,
bạn nhận được những lời khen ngợi và phản hồi tích cực về trí
nhớ của bạn chứ? Rất tự nhiên, bạn sẽ phát triển hướng tiếp
cận tích cực về vấn đề liên quan đến khả năng nhớ tên người
khác. Với cách này, trong tương lai, bạn sẽ có động lực để nhớ
tên và những gì liên quan đến người mới gặp. Đồng thời nó
cũng mang lại sự tự tin và niềm tin vào trí nhớ của mình, cho
bạn một trí nhớ tuyệt vời trong lĩnh vực này – người ta đã nói
với bạn như vậy!!!

Tất cả chúng ta đều có một chiếc “chuông ký ức” trong đầu.
Chiếc chuông này được lập trình rung lên vào những thời điểm
nhất định khi chạm trán những trường hợp cụ thể, còn trong
những trường hợp khác thì nó chỉ im lặng.
Nếu ta nhận được những lời khen ngợi cho trí nhớ tuyệt vời
về âm nhạc đương đại thì chiếc chuông sẽ rung lên khi chúng
ta nghe một bài hát mới trên đài. Hồi chuông đó nói với ta
rằng: “Hãy nghe thật kỹ bài hát và lời. Hãy nhớ tên ban nhạc
biểu diễn bài hát này, bởi vì bạn có một trí nhớ tuyệt vời về
lĩnh vực này mà.”
Trái lại, nếu chúng ta có cái nhìn tiêu cực về khả năng ghi
nhớ ngày sinh nhật của người khác, vì ta luôn quên, thì chiếc
chuông đó được lập trình là không rung lên khi ai đó nhắc đến
ngày sinh nhật của họ.
“Thứ năm tuần tới là sinh nhật mình”, anh ta hào hứng nói
với bạn, nhưng chiếc chuông vẫn không hề rung lên, như nhắc
bạn rằng: “Hãy quên nó đi, đừng quan tâm. Bạn sẽ không nhớ
nó đâu, bởi vì trí nhớ của bạn về lĩnh vực này rất kém mà.”
Khả năng ghi nhớ một điều gì đó chính là kết quả từ quan
điểm của chúng ta. Điểm mấu chốt là phải duy trì trí nhớ của
bản thân đối với những lĩnh vực mà ta thấy tự tin, và thay đổi
quan điểm đối với những lĩnh vực mà trí nhớ kém phát huy.
Lần sau khi đứng trước mặt Allan – người mà bạn không nhớ
tên – đừng xin lỗi! Hãy nhìn anh ta và nói: “Lần sau nhất định
tôi sẽ nhớ tên anh”. Và điều này chắc chắn sẽ xảy ra vì bạn đã
lập trình cho chiếc chuông của bạn kêu trong trường hợp này.
Ban đã thiết lập cho nhận thức của mình nhớ tên anh ta. Nếu
bạn vẫn còn hoài nghi về điều này thì cũng đừng lo lắng, trong
chương trình “Làm thế nào để nhớ tên và mặt một người?”,
bạn sẽ học được cách nhớ tên Allan.
Sau này, khi bạn mất 15 phút để đi tìm chìa khóa thì cũng
đừng tức giận hay thất vọng. Hãy nhớ rằng theo thống kê thì
trường hợp này rất ít khi xảy ra. Hãy tiếp tục các công việc
hằng ngày của bạn và quên sự việc này đi! Điều này cũng
tương tự với các cuộc hẹn, các nhiệm vụ chưa hoàn thành hay
các yêu cầu chưa được thực hiện mà bạn đã quên mất.

Đừng xin lỗi! Hãy chỉ đơn giản là sắp xếp lại và khẳng định
rằng: “Điều này sẽ không lặp lại nữa!” và bạn sẽ c...