SỞ GD & ĐT THỪA THIÊN HUẾ
TRƯỜNG THPT GIA HỘI
ĐỀ DỰ BỊ

ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ I
NĂM HỌC 2023 – 2024
Môn: Ngữ văn - lớp 10
(Thời gian làm bài: 90 phút, không tính thời gian phát đề)

I. ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)
Đọc văn bản sau:

NẮNG ĐÃ HANH RỒI
Vũ Quần Phương
Nắng đã vàng hanh như phấn bay
Đã nghe tiếng sếu vọng sông gày
Trước sân mây trắng về đông lắm
Em ở xa nhà em có hay
Em có hình dung những mái tranh
Nắng lên khói ủ mộng yên lành
Vườn sau tre mía xôn xao lá
Anh chẳng là cây cũng trĩu cành
Em có cùng anh lên núi không
Có nghe thầm thĩ tiếng rừng thông
Nắng chiều ngả bóng thông in đất
Anh ngả vào đâu nỗi nhớ mong

Xuân sắp sang rồi xuân sắp qua
Một năm năm mới lại năm qua
Mà sao nắng cứ như tơ ấy
Rung tự trời cao xuống ngõ xa.
( In trong Hoa trong cây, Những điều cùng đến, Vết thời gian,
NXB Hội Nhà văn, Hà Nội, 2014, tr. 33)
Lựa chọn đáp án đúng:
Câu 1. Văn bản trên được viết bằng thể thơ:
A. thất ngôn tứ tuyệt
B. tự do
C. thất ngôn bát cú
D. thất ngôn
Câu 2. Ở văn bản này, nắng được miêu tả qua những từ ngữ, hình ảnh nào?
A. lên khói ủ mộng yên lành, chiều ngả bóng
B. đã vàng hanh, lên khói ủ mộng yên lành, cứ như tơ
C. đã vàng hanh, ngả bóng, lên, cứ như tơ
D. chiều ngả bóng, vàng hanh như phấn bay, cứ như tơ
Câu 3: Thiên nhiên trong bài thơ được quan sát, miêu tả vào thời điểm nào?
A. Mùa xuân
B. Mùa hạ
C. Mùa thu
D. Mùa đông

Câu 4. Trong câu thơ: “Nắng đã vàng hanh như phấn bay”, tác giả đã sử dụng biện
pháp tu từ:
A. so sánh
B. ẩn dụ
C. hoán dụ
D. nhân hóa
Câu 5. Hai câu thơ:
Xuân sắp sang rồi xuân sắp qua
Một năm năm mới lại năm qua
Cho thấy nhân vật trữ tình cảm nhận về thời gian:
A. chậm rãi qua đi.
B. trôi đi rất nhanh
C. ngưng đọng không trôi.
D. trôi đi tuần hoàn.
Câu 6. Từ ngả trong câu thơ Anh ngả vào đâu nỗi nhớ mong được hiểu là
A. trạng thái của nỗi nhớ mong
B. nghiêng về một phía không gian.
.
C. nỗi nhớ không có phương hướng
D. chờ đợi mong ngóng em về
Câu 7. Ý nào sau đây khái quát nội dung chính của bài thơ?
A. Khung cảnh thiên nhiên mùa đông với những lưu luyến, vấn vương của con
người khi mùa sắp sang.
B. Khung cảnh thiên nhiên mùa đông với nỗi nhớ mong, khao khát được sum
họp với người con gái phương xa.
C. Bài thơ là nỗi lòng của nhân vật anh gửi tới người em phương xa khi khung
cảnh mùa xuân tươi sáng vừa về.
D. Bức tranh thiên nhiên mùa đông và nỗi lòng mong ngóng, chờ trông em và
mùa xuân sớm về.
Thực hiện yêu cầu:
Câu 8. Hãy phân tích hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ so sánh ở câu thơ:
Mà sao nắng cứ như tơ ấy
Câu 9. Cảm nhận của anh/chị về nhân vật trữ tình trong bài thơ .
Câu 10. Nêu một thông điệp ý nghĩa nhất anh/ chị rút ra từ bài thơ.
II. VIẾT (4,0 điểm)
Viết một bài luận (khoảng 600 chữ) thuyết phục các bạn học sinh từ bỏ một thói
quen không tốt.
…………………….HẾT…………………..

ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM
Môn: Ngữ văn lớp 10
Phần
I

Câu

8

9

10

II

Nội dung
ĐỌC HIỂU
1.D 2.C 3.D 4.A 5.B 6.A 7.B
- Biện pháp tu từ so sánh: nắng cứ như tơ ấy
- Tác dụng: tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt; làm nổi bật vẻ
đẹp của nắng hanh, gợi liên tưởng tới hình ảnh nắng mỏng, nhẹ như sợi
tơ.
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời tương đương như đáp án: 1, 0 điểm.
- Học sinh trả lời có nội dung phù hợp nhưng diễn đạt chưa tốt hoặc
còn thiếu ý: 0, 5 điểm.
- Học sinh trả lời không thuyết phục hoặc không trả lời: 0, 0 điểm.
Nhân vật trữ tình trong bài thơ:
- Là người yêu đời, yêu thiên nhiên, có những rung cảm tinh tế trước sự
đổi thay của thiên nhiên, vạn vật.
- Là người giàu tình cảm, một người tha thiết, thủy chung trong tình
yêu.
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh nêu được 2 ý 1,0 điểm.
- Học sinh nêu được 1 ý 0,5 điểm.
- Học sinh trả lời không đúng: 0,0 điểm.
Thông điệp về tình yêu thiên nhiên, yêu những vẻ đẹp bình dị của cuộc
sống đời thường; sự chân thành trong tình yêu…
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời tương đương 2 ý như đáp án: 0,5 điểm.
- Học sinh trả lời được 1 ý, hoặc có nội dung phù hợp nhưng diễn đạt
chưa tốt: 0,25
- Học sinh trả lời không thuyết phục hoặc không trả lời: 0, 0 điểm.
VIẾT
a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận
Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài khái
quát được vấn đề
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:
Thuyết phục các bạn học sinh từ bỏ một thói quen không tốt.
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh xác định đúng vấn đề cần nghị luận: 0, 5 điểm.
- Học sinh xác định chưa đúng vấn đề cần nghị luận: 0, 0 điểm.
c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt
các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng. Dưới đây

Điểm
6, 0
0, 5
1, 0

1.0

0, 5

4, 0
0, 5

0, 5

2.0

I + II

là một vài gợi ý:
- Nêu vấn đề: cần từ bỏ thói quen không tốt…
- Giải thích hành vi
- Nêu những tác hại của thói quen đó.
- Lợi ích của việc từ bỏ thói quen.
- Đề xuất các cách để từ bỏ thói quen...
Hướng dẫn chấm:
- Phân tích đầy đủ, sâu sắc: 2, 0 điểm.
- Phân tích chưa đầy đủ hoặc chưa sâu: 1, 0 điểm – 1, 5 điểm.
- Phân tích chung chung, chưa rõ các ý : 0,75 điểm - 1,0 điểm.
- Phân tích sơ sài, không rõ các ý: 0, 25 điểm – 0, 5 điểm
d. Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.
Hướng dẫn chấm: Không cho điểm nếu bài làm có quá nhiều lỗi
chính tả, ngữ pháp.
e. Sáng tạo:
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới
mẻ, sáng tạo.
Tổng điểm

0,5

0,5

10